yểu tướng
Định nghĩa
Danh từ:
- Tướng mạo đoản mệnh: "yểu tướng" chỉ vẻ ngoài, nét mặt, dáng vóc được cho là báo hiệu một cuộc đời ngắn ngủi, chết sớm. Khái niệm này thường xuất hiện trong nhân tướng học (thuật xem tướng).
- Dấu hiệu chết non: "yểu tướng" cũng dùng để chỉ những đặc điểm trên cơ thể hoặc khuôn mặt mà người xưa tin rằng là điềm báo của cái chết sớm.
Tính từ (hiếm dùng):
- Có tướng chết sớm: Dùng để mô tả một người có ngoại hình hoặc khí chất được cho là mang số mệnh ngắn.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Ông thầy tướng số bảo nó có yểu tướng, nhưng tôi không tin. (Nhà tướng số nói nó có nét mặt báo hiệu chết sớm, nhưng tôi không tin.)
- Người xưa cho rằng má lúm đồng tiền là yểu tướng. (Người thời trước tin rằng má lúm là dấu hiệu của mệnh ngắn.)
Tính từ (hiếm):
- Khuôn mặt yểu tướng ấy khiến ai cũng ái ngại. (Khuôn mặt có tướng chết sớm ấy khiến mọi người đều lo lắng.)
Các cách sử dụng nâng cao
"yểu tướng, phúc bạc": cụm từ chỉ người có vận mệnh ngắn ngủi và ít phước lành.
- Trong truyện cổ tích, nhân vật thường bị gán cho là yểu tướng, phúc bạc. (Trong truyện cổ, nhân vật thường bị coi là có số chết yểu và ít may mắn.)
"nhìn tướng biết yểu": cách nói dân gian về việc đoán mệnh qua ngoại hình.
- Bà cụ bảo nhìn tướng biết yểu, nên kiêng kị nhiều điều. (Bà cụ nói nhìn mặt đoán được số chết sớm, nên tránh nhiều thứ.)
Biến thể và từ gần giống
Yểu mệnh (danh từ): chết sớm, tuổi thọ ngắn.
- Anh ấy ra đi vì yểu mệnh, để lại nhiều tiếc thương. (Anh ấy mất sớm, gây nhiều thương tiếc.)
Đoản mệnh (danh từ/tính từ): mệnh ngắn, sống không lâu — đồng nghĩa với yểu tướng về ý nghĩa.
- Người đoản mệnh thường được gọi là có yểu tướng. (Người sống ngắn thường được gọi là có tướng chết sớm.)
Từ đồng nghĩa
- Tướng chết sớm: cách nói thông tục.
- Số yểu: số phận ngắn ngủi.
- Mệnh bạc: cuộc đời mỏng manh, không dài lâu.
Thành ngữ liên quan
Yểu tướng như Từ Hải: ám chỉ người có tướng mạo oai hùng nhưng chết yểu, dựa trên nhân vật trong truyện Kiều.
- Anh ta oai phong nhưng mang yểu tướng như Từ Hải. (Anh ta oai vệ nhưng có tướng chết sớm giống Từ Hải.)
Có yểu tướng, không có yểu mệnh: câu nói phủ định tướng số, cho rằng tướng không quyết định số mệnh.
- Dù có yểu tướng, cô ấy vẫn sống thọ nhờ lối sống lành mạnh. (Dù vẻ ngoài báo hiệu chết sớm, cô ấy vẫn sống lâu nhờ lối sống tốt.)